Centraal Instituut Opleiding Sportleiders (CIOS)

Vanuit het Centraal Instituut Opleiding Sportleiders (CIOS) wordt studenten de mogelijkheid gegeven de algemene opleiding tot sportleider te volgen, met als specialisatie: Watersport.


De studenten kunnen na hun opleiding surf of kite-instructeur worden, ze kunnen in zwaardboten of in kielboten varen. Daarnaast is de mogelijkheid om je te specialiseren in het jeugdzeilen of als specialist trainer van wedstrijdzeilers.
Kennismaken met andere vormen van watersport hoort daar zeker bij: kanovaren, roeien, stand-up-peddling (SUP), en ... kennismaken met platbodemvaren, skûtsjesilen.


Naast het skûtsjesilen op het water is de historie onderdeel van het programma. Deze onderdelen worden door de Stichting Foar de Neiteam gefaciliteerd veelal vanuit en in het Skûtsjemuseum. Daarnaast worden er door de Stichting Foar Neiteam nog theoriecolleges op het CIOS gegeven waarin meer op de zeiltechnische aspecten van het platbodemzeilen in gegaan wordt en die van skûtsjes in het bijzonder.

Verslag CIOS skûtsje-zeil-instructie 2015 te Grou

Datum:25-8-2015
Aantaldeelnemers: 15 personen

Dinsdag 25augustus ligt het skûtsje de ‘Swanneblom’ klaar voor het Zeilcentrum te Grou. In de luwte valt de windkracht nog wel mee, maar op de Pikmar is duidelijk te zien dat er een dikke windkracht 5 staat, met uitschieters naar zes, dat zegt ook Windguru en de Buienradar de studenten. Stichting Foar de Neiteam organiseert deze zeildag met Joop Louwenaar en Age Veldboom als de “skûtsje-instructeurs” vandaag. De CIOS-watersportstudenten komen eerst nog even bij elkaar in het theorielokaal, hier heeft Age een opstelling neergezet met een skûtsjemodel, oude zeilen, een beage, een rakband met kloten, een dubbelschijfs blok, etc., kortom alle materialen welke nodig zijn om het theorieverhaal aan de jeugd te illustreren. De skûtsjehistorie van ruim honderd jaar zeilen, vrachtvaren, jagen en bomen, wordt hier door de Neiteam binnen een uur behandeld; het moet ook niet langer want de studenten staan te popelen om naar buiten te mogen. Toch is het belangrijk, deze instructies vooraf, want ook al ben je nog zo’n goede zeiler in een Valk of in een Laser, op een skûtsje zeilen vergt wel iets meer uitleg. Surfers en kitesurfers maken ook deel uit van deze groep, voor hen is het helemaal een andere wereld waar ze nu in terecht zijn gekomen, maar legt Age Veldboom uit: het spel met wind en water is het zelfde, juist vandaag: naar het water kijken, de vlagen zien aankomen en daarop reageren. De zeilen worden dubbel gereefd, er wordt niet lang getwijfeld of het tweede rif er ook in moet, veiligheid met onervaren mensen aan boord is een pré. In de luwte op de Pikmar worden de zwaarden even in de modder geduwd en wordt het zeil omhoog gedraaid, voor velen een totaal nieuwe ervaring dat je zo je schip als het ware even voor anker kunt leggen om rustig zeil te zetten. Zodra het zeil wind vangt ... zwaarden omhoog en varen! Als een speer gaat het door de Tynje naar de Wiide Ie, bij Zeilschool De Pean overstag en weer terug naar de Pikmar. Meerdere keren wordt er gewisseld van taken: zwaarden, fok en grootschoot, en ook om de beurt het skûtsje sturen.

Aan boord is ook de CIOS-watersportdocente Ingeborg Ruinaard en vanuit de CIOS-directie Anke Visser. Daarnaast is vanuit het Nationaal Platform Jeugdwedstrijdzeilen dhr. Roeland van Vreumingen aan boord tijdens deze CIOS-zeildag. Ze genieten zichtbaar van de actie aan boord en het enthousiasme van de studenten. Na de middagpauze gaan de zeilen weer omhoog, de wind is iets minder hard, er zijn geen buien meer, de lucht trekt open en met een constante windkracht vijf kruisen we de Wiide Ie op en neer. Tegen vier uur leggen we weer aan in de haven van Grou. De reven worden er weer uit geknoopt en de zeilen opgedoekt. Eenmaal op de kade wordt deze zeildag geëvalueerd: een dag vol actie, vol beleving, volleermomenten en de cultuur-historische waarde van de Friese skûtsjes is op deze manier door alle deelnemers “aan-den-lijve” ervaren. De afspraak dat de studenten nog een middag naar Earnewâld komen naar het Skûtsjemuseum wordt gelijk gemaakt en ieder gaat huiswaarts, een zeilervaring rijker.

CIOS zeildagen